Main
Darphane Hazine Mustesarligi
  • Operations
Operational Reports
Competitions
Cultural Activities and Publications
Educational Activities

15. yüzyılın son çeyreğinde altın sultaninin piyasaya sürülüşüne kadar, Osmanlı sikkeleri gümüş akçe ile bakır mangırdan ibaretti. Osmanlılar 15. yüzyılda Selçukluların ve İlhanlıların örneklerini izleyerek, önde gelen ticaret ve kent merkezleri ile madenlerde veya onların yakınlarında çok sayıda darphane kurdular. Böylece Osmanlıların topraklarıyla birlikte, akçenin tedavül alanı da genişledi. 15. yüzyılın son çeyreğinde, II. Mehmed'in 30 yıllık saltanatı sırasında ise en azından 15 ayrı darphanede akçe üretiliyordu.

Geniş bir coğrafyada sayılamayacak kadar çok merkezde para darp edilmesine rağmen İstanbul'daki Darphane devletin ana Darphanesi olma özelliğini devam ettirmiş, 1843 yılında diğer Darphanelerin faaliyetine son verilerek bu tarihten sonra yalnız İstanbul Darphanesinde para basılmıştır.

Pek çok alanda para darp edilmesine rağmen Osmanlı darphanelerinin işleyişi hakkında çok fazla bilgiye sahip olamadığımız da bir gerçektir.

Bu boşluğu büyük ölçüde doldurduğuna inandığımız, eski bir Darphane Müdürü olan Hasan Ferid Bey tarafından kaleme alınan "Nakid ve İtibar-ı Mali" isimli kitabın içerisinde Osmanlı Darphanesinin işleyişi ile ilgili bir bölümün de bulunması, altın, gümüş ve diğer metal paraların tarihsel gelişimini, kağıt paranın ortaya çıkışını, 19. yüzyılın özellikle ikinci yarısında ortaya çıkan yüksek finansman gereksinimini, bugün olduğu gibi o gün de kıt olan parayı elde edebilmek için kredi ve sermaye piyasalarında verilen mücadeleleri anlatan çok değerli bir eser olması nedeniyle, Darphane yayını olarak basılması Yayın Kurulumuz tarafından uygun görülmüştür.

Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü yayını olarak "Meskukat", "Evrak-ı Nakdiye", "Bankacılık" başlıkları üç cilt halinde 2008 yılında yayımlanan "Osmanlı'da Para ve Finansal Kredi" kitabı, Osmanlı İktisat tarihi açısından önemli bir kaynak eser niteliğindedir. Söz konusu eser, kendisi de iktisat tarihçisi olan İstanbul Üniversitesi öğretim üyesi Mehmet Hakan Sağlam tarafından titiz bir çalışma ile Osmanlıca'dan Latin harflerine aktarılarak basıma hazırlanmıştır. Hasan Ferid'in bu değerli eseri kültür ve bilim dünyamıza yeniden kazandırılmıştır.