Resmi Gazete
Tarihi: 26.09.1996 Resmi Gazete Sayısı: 22769
MADENİ HATIRA PARA VE HATIRA MADALYONU BASIMI VE SATIŞI
HAKKINDA YÖNETMELİK
BİRİNCİ
KISIM
Genel
Hükümler
Amaç, Kapsam,
Dayanak, Tanımlar ve Yetki
Amaç
Madde
1 – Bu Yönetmeliğin amacı, madeni para ve hatıra madalyonu basımı ile
tedavül ve satış işlemlerinde uygulanacak esasları düzenlemektir.
Kapsam
Madde
2 – Ulusal ve uluslararası önemli tarihi, bilimsel, kültürel ve sanat
olayları ile anmaya değer olay ve günleri belritmek, çeşitli alanlarda ün yapmış
Türk büyüklerini ve diğer kişileri anmak ve Hükümetçe gerekli görülecek diğer
nedenlerle madeni hatıra para ve hatıra madalyonu basımı tedavül ve satış
işlemleri bu Yönetmelik hükümlerine göre yürütülür.
Hukuki
Dayanak
Madde
3 – Bu Yönetmelik 28.5.1970 gün ve 1264 sayılı Madeni Ufaklık ve Hatıra
Para Bastırılması Hakkında Kanun, 9.12.1994 gün ve 4059 sayılı Hazine
Müsteşarlığı ile Dış Ticaret Müsteşarlığı Teşkilat ve Görevleri Hakkında
Kanun ile 8.6.1984 gün, 234 sayılı Darphane ve Damga Matbaası Genel
Müdürlüğü’nün Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnameye
dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
Madde
4 – Bu Yönetmeliğin uygulanmasında,
Bakanlık:
Hazine Müsteşarlığı’nın bağlı olduğu Bakanlığı,
Müsteşarlık:
Başbakanlık Hazine Müsteşarlığı’nı,
Genel
Müdürlük: Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü’nü,
Yönetmelik:
Madeni Hatıra Para ve Hatıra Madalyonu Basımı ve Satışı Hakkında Yönetmeliği
ifade
eder.
Yetki
Madde
5 – Madeni Hatıra Para ve Madalyonu çıkartılmasına Genel Müdürlüğün
önerisi ve görüşü üzerine Müsteşarlık tarafından karar verilir. Yurtdışı
firmalarla anlaşma yapmaya, resmi ve özel kuruluşlarla işbirliği ve iş sipariş
sözleşmeleri düzenleyerek hatıra para ve madalyon basmaya, Genel Müdürlük
yetkilidir.
İKİNCİ
KISIM
Karar Kurulu
Oluşturulması, Madeni Hatıra Paranın Basılması, Maden Cinsi, Büyüklüğü ve
Deseninin Tespiti
Genel
Müdürlüğün Görevi
Madde
6 – Yıllık olarak Karar Komisyonu’nca, belirlenen ve Hazine
Müsteşarlığı’nca onaylananlar dışında yurt içi ve yurt dışı kuruluşlardan
madeni hatıra para ve madalyon bastırılması hakkında vaki olacak talepler Genel
Müdürlükçe değerlendirilir. Uygun görülen teklifler üzerine hatıra para veya
madalyon bastırmak isteyen kuruluşla Genel Müdürlük arasında, bir sözleşme
yapılır.
Karar
Komisyonunun Teşkili
Madde
7- Karar Komisyonu, Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürü veya
görevlendireceği kişinin başkanlığında aşağıdaki temsilcilerden oluşur:
Arkeoloji
Müzeleri temsilcileri
Güzel
Sanatlar Akademilerinden bir Heykel Bölümü temsilcisi
Darphane
ve Damga Matbaası Madalya Bölümü’nden iki sanatçı
Müsteşarlık
temsilcisi
Karar
Komisyonunun Görevleri
Madde
8 – a) Madeni Hatıra Para ve Madalyonlara ait yıllık basım programının
hazırlanması,
b)
Yıllık programa alınacak konuların seçimi ve seçilen konuların her biri için hangi
değer ve miktarda hatıra para ve madalyon bastırılacağının tespiti,
c)
Paralara ait desen tesbitinde gerekirse yarışma açtırılması ve yarışmada kazanacak
kişilere verilecek ödüllerin tesbiti,
d)
Hazırlanan yıllık basım programının Hazine Müsteşarlığı’nın onayına
sunulmak üzere karara bağlanması.
ÜÇÜNCÜ
KISIM
Baskı,
Sayım, Kontrol İşlemleri, Hatıra Para ve Madalyonların
Satışı,
Tanıtım, İstatistiki Bilgiler ve Diğer Hükümler
Baskı
İşlemleri
Madde
9 – Madeni Hatıra Para ve Madalyonu baskı işlemleri 1264 sayılı Kanun
hükümlerine göre Genel Müdürlükçe yürütülür. Basım için gerekli tüm
harcamalar Genel Müdürlük Döner Sermayesi’nden karşılanır.
Muayene
Sayım ve Kontrol İşlemleri
Madde
10 – Madeni Hatıra Para ve Madalyonlarının basımının kontrolü, basılan
paraların tesliminden önce onaylı örneklerine uygun olup olmadıklarının ve kusurlu
bulunup bulunmadıklarının incelenip, araştırılmasını ve teslim alınmasının
elverişli olduğu anlaşılan paraların tesliminden önce sayımı Genel Müdürlükçe
görevlendirilecek, bu konuda bilgi sahibi, lüzumu kadar personel tarafından yapılır.
Muayene sayım ve kontrolle görevlendirilen personelin görevi, devamlıdır. Muayene
sayım, kontrol işi olmadığı zamanlar, görevlendirilmiş personel asli görevlerine
devam eder. Görevlendirilmiş personel ancak Genel Müdürlüğün onayı ile
değiştirilir.
Satış
Fiyatı
Madde
11- Hatıra Para ve Madalyonların satış fiyatı Genel Müdürlük tarafından
işçilik ve malzeme fiyatları gözönünde bulundurularak belirlenir. Belirlenen fiyat
paranın tura kısmındadır; ancak öngörülmeyen ekonomik dalgalanmalar ile altın ve
gümüş fiyatlarında görülen değişiklikler karşısında Genel Müdürlük satış
fiyatlarını değiştirebilir.
Toplu
satışlar ve kültürel amaçlı satışlarda, acentelik anlaşması yapılan
kuruluşlara % 30’a kadar indirim yapmaya Genel Müdürlük yetkilidir.
Yurt
İçi Satışlar
Madde
12 – Madeni Hatıra Para ve Madalyonlar yurt içinde Genel Müdürlük
veznelerinde, banka ve şubelerinde, turistlere hizmet veren kuruluşlarda, fuar ve
sergilerde Genel Müdürlükçe uygun görülen diğer yerlerde satılır. Banka ve diğer
kuruluşlarla genel ve özel satış şartları ve şekilleri konusunda sözleşme yapmaya
Genel Müdürlük yetkilidir.
Yurt
Dışı Satışlar
Madde
13 – Madeni Hatıra Para ve Madalyonların yurt dışına satışı Genel
Müdürlük tarafından yapılır. Yurt dışına satışlar için belirli kişi ve
kuruluşlarla sözleşme yapmaya Genel Müdürlük yetkilidir. Yurt dışı
satışlarında fiyat belirlemeye de (TL ve Dövizli) Genel Müdürlük yetkilidir.
Tanıtım
Madde
14 – Koleksiyon amacıyla satın alınan madeni hatıra paraların
sağlayacağı gelir gözönüne alınarak satışa çıkarılacak para ve madalyonlar
azami şekilde tanıtılır. Bunu sağlamak üzere, Genel Müdürlük çıkarılacak
paralarla ilgili broşür, liste, fotoğraf, kart gibi dökümanları yurtiçi ve
yurtdışı basın ve televizyon kuruluşlarına göndererek bunların yayınlanmasını
sağlar.
Basılan
Madeni Hatıra Para ve Madalyonların yurt içinde ve yurt dışında tanıtılması ve
para-madalyon arşivinin oluşturulması amacıyla Darphane ve Damga Matbaası Genel
Müdürlüğü’ne basılan para ve madalyonların yüzde biri, tahsis edilir. Bu miktar
altın paralarda 20, gümüş paralarda 50 ve diğer paralarda 100 adedi geçemez.
Basılan Madeni Hatıra Para ve Madalyonlardan Hazine Müsteşarlığı arşivi
oluşturmak üzere iki adet Hazine Müsteşarlığı’na gönderilir. Ayrıca, desenini
çizen heykeltıraşa bir adet hediye edilir. (Altın olanlar hariç)
İstatistiki
Bilgiler
Madde
15 – Yıllık emisyon programlarının hazırlanmasına ve madeni hatıra para
hareketlerinin takibine yardımcı olmak amacıyla, Genel Müdürlükçe
görevlendirilecek personel, satılan madeni hatıra para ve madalyonların miktarı, yurt
içi ve yurt dışı abone sayısı ve yapılan masraflara ait istatistikleri tutar. Genel
Müdürlük paraların tanıtımı ve abonelik işleri için her türlü organizasyonu
düzenlemeye ve bu konudaki harcamaları yapmaya yetkilidir.
Diğer
Hükümler
Madde
16 – Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü madeni ufaklık
paraları, hatıra para olarak tesbit edeceği fiyat üzerinden yurt dışına satmaya
yetkilidir.
DÖRDÜNCÜ
KISIM
Son Hükümler
Yürürlükten
Kaldırma
Madde
17 – 24 Ağustos 1981 tarih, 17438 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan,
Madeni Hatıra Para ve Hatıra Madalyonu Basımı ve Satışı Hakkında Yönetmelik
yürürlükten kalkmıştır.
Yürürlük
Madde
18 – Maliye Bakanlığı ve Sayıştay Başkanlığı’nın görüşü
alınarak hazırlanan bu Yönetmelik, yayımı tarihinden itibaren yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde
19 – Bu Yönetmelik hükümlerini Hazine Müsteşarlığı’nın bağlı
olduğu Bakan yürütür.